Y Stori

Mae'n rhaid bod rhywun wedi athrodi Josef K, oherwydd un bore, heb iddo wneud dim o'i le, fe gafodd ei arestio.

A dyna ddechrau Y Prawf. Ar ei benblwydd yn 30 mae dau swyddog yn ymddangos yn fflat Josef K gan ddweud ei fod wedi cael ei arestio. Ni chaiff gynnig eglurhad am hyn. I ddechrau, mae’n ceisio chwerthin ar y sefyllfa ond does neb arall yn credu fod hyn yn ddoniol. Wrth i un o'r swyddogion ddweud wrth K ei fod wedi cael ei arestio, mae'n syllu arno er mwyn gwylio ei ymateb. Yna dywed wrth K. ei fod yn rhydd i ddychwelyd i'w waith. Y nowaith honno mae K. yn ymddiheuro i'r fenyw sy’n cadw tŷ am unrhyw draffeth a achoswyd iddi. Yna mae'n pendefynu sôn am ei arest wrth Fräulein Bärstner, sydd hefyd yn byw yno. Mae hi'n dangos diddordeb yn ei achos ac yna mae K. yn ei chusanu yn fyrbwyll.

Nesaf, mae K. ar ei ffordd i'r Llys, sydd wedi ei leoli mewn bloc o adeiladau di-nod, domestig. Caiff ei dywys mewn i'r 'stafell aros gan fenyw golchi ac er syndod iddo fe wêl fod pawb yno eisoes yn disgwyl amdano. Wrth i K ddadlau â'r llys, daw bloedd o'r fenyw golchi. Gwelir dyn yn aflonyddu arni. Mae K. yn ceisio ei hamddiffyn ac yn cyhuddo'r holl Lys o fod yn llwgr.

Daw K. yn ôl am ail wrandawiad ond dyw'r llys ddim mewn sesiwn. Yna mae'r fenyw golchi yn datgelu ei bod yn briod â Thywysydd y Llys ond mae'n cynnig ei hun i K gan ddweud iddi hoffi ei araith flaenorol ac iddi ymyrryd yn flaenorol yn hollol fwriadol er mwyn ei atal ef mewn pryd. Wrth edrych ar lyfrau'r Ynad, mae K. yn gweld taw pornograffi yw eu cynnwys ac wrth iddi barhau i geisio ei ddenu, daw'r Myfyriwr i gymryd y Fenyw Olchi ymaith. Unwaith eto, mae K. yn eiddgar i'w hamddiffyn ond diflana Berthold gyda'r Fenyw Olchi. Ar y foment honno, mae'r Tywysydd yn ymddangos. Mae'n llawn casineb tuag atyn nhw am gymryd ei wraig i ffwrdd yn reolaidd ac awgryma y gallai K. roi cweir i’r myfyriwr drosto – gan nad oes ganddo unrhyw beth i'w golli o ganlyniad i'r ffaith ei fod yn ddiffinydd. Mae K. ar goll ac mae angen help arno i ddod allan o'r Llys.

Mae K yn ei swyddfa pan ddaw ei ewythr i'w geryddu am beidio â datgelu iddo gael ei arestio ond yna mae'n cynnig ei helpu drwy ei gymryd at gyfreithiwr. Er fod K yn derbyn ei gynnig nid yw wedi ei argyhoeddi fod arno angen un. Wrth adael, mae'n clywed sŵn rhyfedd o gyfeiriad y cwpwrdd. Yno mae'n darganfod y ddau swyddog a'i arestiodd yn cael eu chwipio. Wrth iddo gau'r drws mae ei Gynorthwyydd yn gofyn iddo beth sy'n achosi'r sŵn – “Dim ond ci” yw ymateb K.

Act II

Wrth ymweld â'r cyfreithiwr, Huld, gyda 'i Ewythr, caiff sylw K ei ddenu gan y Forwyn, Leni, sydd yn edrych arno'n awgrymog cyn gadael y 'stafell. Yr hyn sy'n rhyfeddu K. yw fod Huld yn gyfarwydd â'i achos. Mae'n ymddiddori'n fawr yn ei achos ac yn ymffrostio fod ganddo gysylltiadau da yn y byd cyfreithiol. A dweud y gwir, mae Clerc y Llys yn eistedd yn y 'stafell ! O glywed sŵn llestr yn torri, mae K.yn ei ddefnyddio fel esgus i adael. Fodd bynnag, Leni wnaeth hwn yn fwriadol er mwyn denu ei sylw ac wrth iddi ddechrau ei ddenu ati, fe ddywed wrth K. i fynd i'r artist Titorelli i gael mwy o gyngor. Wedi iddyn nhw orffen caru, daw Ewythr K i mewn yn gandryll a’i geryddu am ei ymddygiad gwarthus gyda Leni, sydd hefyd yn feistres i Huld.

Mae K. yn ymweld â Titorelli yn ei loft poeth ac anhrefnus, sy’n llawn o ferched swnllyd. Eglura Titorelli fod gan K. dri dewis: Rhyddfarn gwirioneddol, Rhyddfarn ymddangosiadol neu Ohiriad. Does neb erioed wedi cael rhyddfarn gwirioneddol. Yna mae Titorelli yn gwerthu nifer o luniau sydd yr un fath iddo cyn awgrymu ei fod yn dringo allan drwy fynedfa wahanol. Sylweddola K. ei fod yng nghoridor y Llys eto - “Mae yna lysoedd barn ymhob atic yn y ddinas” medd Titorelli – mae K yn ffoi o'r merched.

Mae Leni gyda Block, sef cleient arall i Huld ac mae K. yn eu gweld gyda'i gilydd. Mae Block ac ef yn cytuno i rannu cyfrinach. Dysga K. fod gan Block chwe chyfreithiwr ac nad yw'n credu fod yr un ohonyn nhw’n ei helpu gyda'i achos. Treulia’i holl amser yn ymladd ei achos, sydd hefyd yn peri iddo wario’i holl arian wrth iddo aros yn bryderus am unrhyw help a ddaw heibio. Mae K. yn datgelu ei fod am rhoi gwybod i Huld nad yw e' eisiau ei wasanaeth mwyach. Fodd bynnag, pan ddywed K wrth Huld, mae’n methu â'i argyhoeddi. Yn lle hynny, fe ddywed Huld wrtho ei fod yn gwybod am ei dwyll ac am gymysgaredd Leni. Yna mae'n bychanu a dirmygu Block er mwyn dangos i K. pa mor dda y cafodd ei drin mewn cymhariaeth ag ef.

Yna, mae K. yn gweld ei fod yn yr Eglwys Gadeiriol. Mae'n dywyll ac yn anferth fel ogof. Yna daw Offeiriad i'r golwg. Mae’n gwybod pwy yw K. ac mae'n egluro “Nad yw'r dyfarniad yn cael ei Yna, mae'r Offeiriad yn adrodd hanes Drws y Gyfraith, dameg rhyfedd sydd yn awgrymu fod K. mewn sefyllfa amhosibl.

Flwyddyn union wedi iddo gael ei arestio gan y ddau ddyn, caiff K. ei gymryd ganddyn nhw i fan anghysbell a diarffordd. Mae Fräulein Bürstner yn mynd heibio. Mae rhywun arall yn eu gwylio o bell drwy ffenestr. Yna, mae’r swyddogion yn pasio cyllell o un dyn i’r llall ac yn lladd K. yn dawel, “Fel ci.”